សម្តេច​ឪ នរោត្តម សីហនុ ជា​ក្សត្រ​ដ៏​អស្ចារ្យ

ដោយ៖ Jacques Bekaert គឺជា​អតីត​អ្នក​សរសេរ​ព័ត៌មាន​នៅ​កាសែត​បាងកក ប៉ុស្តិ៍

ព្រះ​បាទ នរោត្តម​ សីហនុ បាន​សោយ​ទីវង្គត កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៥ ខែ​តុលា​ នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង។ ​ជាញឹកញាប់​ មាន​ការ​យល់​ខុស ​អំពី​ព្រះ​អង្គ ជា​ពិសេស​នៅ​លោក​ខាង​លិច នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​ ធ្វើ​ការ​វិភាគ​ខុស អំពី​ឥរិយាបថ​របស់​ព្រះ​អង្គ ក្នុង​ការ​ទប់ទល់​នឹង​បញ្ហា​អស្ថិរភាព​និង​នាំ​មក​នូវ​សន្តិភាព។

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​នឹងប្រាប់​ថា ព្រះ​អង្គ​គឺជា​ក្សត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ ក្នុង​ចំណោម​ក្សត្រ​ដ៏​អស្ចារ្យ​។ លោក​ខាង​លិច មិន​ពេញ​ចិត្ត ដោយ​ដឹង​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា​ ព្រះ​អង្គ​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រ​មួយ​អង្គ ដែល​ចាំបាច់​ខ្វះ​មិន​បាន សម្រាប់​ប្រជាជន​របស់​ព្រះអង្គ​។ ​នៅ​ពេល​បារាំង​ ជ្រើស​ព្រះ​អង្គ​ធ្វើ​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រ សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា ការ​រំពឹង​ទុក​របស់​ពួក​គេ​ ដែល​ថា​ព្រះ​អង្គ នឹង​​ងាយ​បោក​ប្រើ ដោយ​នៅ​ពេល​នោះ​ ព្រះ​ជន្ម​វ័យ​ក្មេង​នោះ គឺជា​ការ​យល់​ច្រឡំ។ បន្ទាប់​ពី​ព្រះអង្គ​បាន​ឡើង​គ្រង​រាជ្យ ព្រះ​អង្គ​ បាន​យក​ព្រះទ័យ​ទុក​ដាក់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​ការ​ទាមទារ​ឯករាជ្យ សម្រាប់​ប្រទេស​របស់​ព្រះ​អង្គ​ ហើយ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​យុទ្ធនាការ ទាមទារ​ឯករាជ្យ​អហិង្សា​។ ព្រះអង្គ បាន​ទទួល​ជោគជ័យ ក្នុង​ការ​ទាមទារ​ឯករាជ្យ ដោយ​មិន​មាន​ការ​ប្រយុទ្ធ​បង្ហូរ​ឈាម ក្នុង​ឆ្នាំ ​១៩៥៣ មុន​ពេល​វៀតណាម និង​ឡាវ ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​របស់​ខ្លួន។​ ព្រះ​បាទ នរោត្តម សីហនុ មិន​ចាប់​អារម្មណ៍​ ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ជាក្សត្រ​នោះ​ទេ ព្រះ​អង្គ​ចង់​ចូល​នយោបាយ ហើយ​ព្រះ​អង្គ បាន​ដាក់​រាជសម្បត្តិ ថ្វាយ​ព្រះ​បិតា​ព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គ បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា​ ព្រះ​អង្គ ​ជា​អ្នក​នយោបាយ​ប៉ិន​ប្រសប់ ​មិន​គួរ​ឲ្យ​ជឿ ខណៈ​ពេល​ដែល​នយោបាយ​នៅ​បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ក្រោយ​សម័យ​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ ពី​ពួក​អាណា​និគម កំពុង​មាន​ភាព​លំបាក។

វីរបុរស ​របស់​ព្រះ​អង្គ​ គឺ​ឧត្តម​សេនីយ៍ Charles de Gaulle ដែល​ជា​វីរបុរស​បារាំង​ទីមួយ តស៊ូ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​កាន់​កាប់​របស់​ពួក​ Nazi ក្នុង​ប្រទេស​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤០​។ ​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម សីហនុ បាន​ធ្វើ​តាម​ដំបូន្មាន​របស់ de Gaulle នៅ​ក្នុង​សុន្ទរកថា ជា​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​របស់​គាត់ នៅ​ពហុកីឡដ្ឋាន​អូឡាំពិក​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៦៦​ ដែល​ថា​៖ ត្រូវ​អព្យាក្រឹត និង​មិន​ត្រូវ​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​សង្គ្រាម​ឥណ្ឌូចិន​។ ខ្ញុំ​បាន​ជួប​ជាមួយ​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម សីហនុ ជា​លើក​ទីមួយ នៅ​ថ្ងៃទី ៤ មេសា​ ១៩៦៣ បន្ទាប់​ពី​ព្រះ​អង្គ ​បាន​ចាក​ចេញ​ពី​ទីក្រុង​ព្យុងយ៉ាង ទៅ​ប្រទេស​បារាំង ដែល​ជា​កន្លែង​ព្រះ​បិតា​ព្រះ​អង្គ មាន​ភូមិគ្រឹះ​តូច​មួយ ដែល​មាន​ពីរ​បន្ទប់​នៅ​​ភូមិ​គ្រឹះ Grasse នៃ​តំបន់​កូតដា​ហ្សៀរ​ (Cote d’Azur)។ «វាំង​»​របស់​ព្រះបាទ​នរោត្តម សីហនុ ​គឺ​មាន​លក្ខណៈ​មិន​ឆើតឆាយ ហើយ​មាន​ទីតាំង​ នៅ​តាម​បណ្តោយ​ផ្លូវ​ធំ ទល់​មុខ​នឹង​យាន​ដ្ឋាន​ជួសជុល​កង់​ឡាន​មួយ ដែល​មាន​សំឡេង​អ៊ូអរ​ខ្លាំង​ ហើយ​ក្លិន​ពី​យានដ្ឋាន​នោះ​ មាន​លក្ខណៈ​មិន​ល្អ។ ព្រះអង្គ បាន​ប្រទាន​ទឹក​ក្រូច​ដល់​ខ្ញុំ​មួយ​កែវ ហើយ​ព្រះ​មហាក្សត្រិយ៍​ មុនីនាថ ​កំពុង​នៅ​ផ្ទះ​បាយ ចម្អិន​ម្ហូប​អាហារ និង​ស៊ុប​ចិន ហើយ​មាន​អ្នក​បម្រើ​តែ​ម្នាក់​គត់ ​ដែល​ជា​បុរស​វ័យ​ចំណាស់​ម្នាក់ កំពុង​ដេក​នៅ​ក្នុង​កន្លែង​ដាក់​ឡាន​។ ​ពេល​នោះ ​ព្រះ​អង្គ​មិន​មាន​រថយន្ត និង​មិន​មាន​ប្រាក់​នោះ​ទេ។

នៅ​ពេល ខ្ញុំ​ថតរូប​ជាមួយ​ព្រះ​អង្គ​ នៅ​សួន​ច្បារ​តូច​មួយ ព្រះ​អង្គ​ បាន​បង្ហាញ​ខ្ញុំ​ អំពី​ហោ​ប៉ៅ​ទទេ​ គ្មាន​ប្រាក់ ហើយ​បាន​មាន​បន្ទូល​ថា​៖ «​នេះ​ជា​មោទនភាព​របស់​ខ្ញុំ ​អ្នក​អាច​ចោទប្រកាន់​ខ្ញុំ​ថា​ យ៉ាង​ម៉េច​ក៏​បាន ​ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​មិន​ដែល​លួច​ប្រាក់​មួយ​កាក់​មួយ​សេន ពី​ប្រជារាស្ត្រ​របស់​ខ្ញុំ​ទេ​​»។​ ព្រះ​អង្គ​មាន​ប្រាក់​សោធន​បន្តិច​បន្តួច ដែល​ផ្តល់​ឲ្យ​ដោយ​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី របស់​បារាំង លោក Francois Mitterrand និង​អំណោយ​បន្តិច​បន្តួច ​ដែល​ផ្ញើ​មក​ដោយ​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដែល​បាន​គេច​ចេញ​ពី​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​។ ថ្ងៃ​មួយ​ ព្រះ​អង្គ​បាន​លៃលក​លក់​«វាំង​»​របស់​ព្រះ​អង្គ​នៅ​ទីនោះ ហើយ​ផ្លាស់​ទៅ​នៅ​ភូមិ​គ្រឹះ​តូច​មួយ ​ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ជិត​នោះ​ដែរ គឺ​ភូមិ​គ្រឹះ​មាន​ឈ្មោះ គន្ធ​បុប្ផា ​បន្ទាប់​ពី​បុត្រី​ជាទីស្រឡាញ់​របស់​ព្រះ​អង្គ​ បាន​ទទួល​មរណកាល ដោយ​សារ​ជំងឺ​ទាំង​នៅ​ព្រះជន្ម​វ័យ​ក្មេង​។

នៅ​ពេល​សៀវភៅ​របស់​ ព្រះ​អង្គ​ ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា Souvenir Doux et Amer ​ចេញ​ជា​រូបរាង ខ្ញុំ​បាន​សរសេរ​អត្ថបទ​វែង​មួយ ​អំពី​សៀវភៅ​នោះ តាម​សំណើ​របស់​លោក Suthichai Yoon ​ដែល​ជា​ការី​និពន្ធ​របស់​កាសែត​ឌឹណេសិន (The Nation)។ មាន​គេ​ផ្ញើ​ច្បាប់​ចម្លង​នៃ​អត្ថបទ​នោះ ទៅ​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម​ សីហនុ នៅ​កូរ៉េ​ខាង​ជើង ហើយ​ព្រះ​អង្គ​ បាន​ផ្ញើ​ការ​ឆ្លើយ​តប​យ៉ាង​កក់​ក្តៅ​មួយ​មក​ខ្ញុំ។ នោះ​ហើយ​គឺជា​អ្វី ដែល​ខ្ញុំ​ បាន​ជួប​ព្រះ​អង្គ ជា​លើក​ដំបូង​។ ​ក្រោយ​មក​ខ្ញុំ​បាន​ជួប​ព្រះ​អង្គ​ជា​ច្រើន​លើក​ទៀត​។ ព្រះ​អង្គ​បាន​ផ្ញើ​លិខិត​វែង​មួយ អញ្ជើញ​ភរិយា​របស់​ខ្ញុំ Shirley ​និង​រូប​ខ្ញុំ​ទៅ​ទទួល​ទាន​អាហារ​ថ្ងៃ​ត្រង់​ជា​មួយ​ព្រះ​អង្គ​និង​ព្រះ​ មហា​ក្សត្រិយ៍​។ ព្រះ​អង្គ​បាន​សរសេរ​ថា​៖ «ឥឡូវ​នេះ ខ្ញុំ​នៅ​ទី​បំផុត​ អាច​ប៉ាវ​[អាហារ​ថ្ងៃ​ត្រង់​]​ចំពោះ​អ្វី ដែល​អ្នក​ស័ក្តិសម​នឹង​ទទួល​ហើយ​»។​ ​ខ្ញុំ​បាន​ទៅ​ចូល​រួម​ទទួល​ទាន​អាហារ​ថ្ងៃ​ត្រង់​នោះ ហើយ​ព្រះ​ភក្រ្ត​ព្រះអង្គ ប្រកប​ដោយ​ស្នាម​ញញឹម។

បន្ទាប់​ពី​ការ​ ចុះ​ហត្ថលេខា លើ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ត្រី​ភាគី រវាង​ខ្មែរ​ក្រហម ​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​លោក​ សឺន សាន និង​គណបក្ស​រាជា​និយម​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច នៅ​ទីក្រុង​គូឡាឡាំពួ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៨២​ ព្រះ​បាទ​នរោត្តម សីហនុ នៅ​ទីបំផុត​ បាន​សម្រេច​ព្រះ​ទ័យ យាង​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​។ ប៉ុន្តែ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ការ​បរទេស​ថៃ សម័យ​នោះ គឺ​លោក Siddhi Savetsila មាន​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​ថា ព្រះ​បាទ​នរោត្តម សីហនុ​ អាច​នឹង​មិន​ទទួល​បាន​ការ​ស្វាគមន៍ ពី​ប្រជាជន​ថៃ នៅ​ទីក្រុង​បាងកក​ទេ បន្ទាប់​ពី​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរ​ជាតិ​ បាន​កាត់​ក្តី​សម្រេច​ថា ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ​ ជា​របស់​កម្ពុជា នៅ​ឆ្នាំ ១៩៦២​។ ដូច្នេះ​ការ​យាង​ទៅ​របស់​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម​ សីហនុ ត្រូវ​​បាន​ពន្យារ​ពេល ហើយ​ព្រះ​អង្គ​បាន​រង់ចាំ​នៅ​រដ្ឋ Penang។

តាម​សំណើ​របស់​ព្រះ​អង្គ​ ខ្ញុំ​បាន​ផ្ញើ​សារ​ទូរលេខ​មួយ​ទៅ​មិត្ត​ម្នាក់ នៅ​ស្ថាន​ទូត​អាមេរិក នៅ​ទីក្រុង​បាងកក គឺ​លោក Ed MacWilliams។​ ឯក​អគ្គ​រដ្ឋ​ទូត​អាមេរិក​លោក John Gunter Dean ​បាន​ទៅ​ជួប​លោក Siddhi ​ហើយ​បាន​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​គាត់​ឲ្យ​​ជឿថា វា​មិន​មែន​ជា​រឿង​ល្អ​នោះ​ទេ​ សម្រាប់​មុខ​មាត់​របស់​ថៃ និង​អាស៊ាន ប្រសិន​បើ​មាន​ចំណាប់​អារម្មណ៍​លើក​ឡើង​ថា កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ត្រី​ភាគី ដែល​ចុះ​ហត្ថលេខា​នោះ​ ជា​រឿង​អាក្រក់។ ដូច្នេះ ព្រះបាទ​នរោត្តម សីហនុ​ នៅ​ទី​បំផុត អាច​ទៅ​ដល់​ប្រទេស​ថៃ ហើយ​ត្រូវ​បាន​យាង​ទៅ​សណ្ឋាគារ​ Erawan Hotel នៅ​ក្រុង​បាងកក​។ នៅ​ពេល​យាង​ទៅ​ដល់ ព្រះអង្គ បាន​សម្តែង​ពី​ភាព​រួសរាយ​រាក់ទាក់​ដូច​សព្វ​ដង ដែល​ព្រះអង្គ​ធ្លាប់​ធ្វើ​ គឺ​ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា​ រួម​ទាំង​អ្នក​បើក​ម៉ូតូ​អម​ដំណើរ​ព្រះ​អង្គ​ពីរ​នាក់ និង​អ្នក​យួរ​វ៉ាលិស​នៅ​សណ្ឋាគារ​។ អ្នក​រាល់​គ្នា​ បាន​អបអរ​ព្រះអង្គ ហើយ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ទទួល​ការ​ស្វាគមន៍​ពី​មនុស្ស​ជាច្រើន​ពេល ទ្រង់​យាង​ទៅ​ដល់។

វា​ត្រូវ​ការ​រយៈ​ពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ ដើម្បី​ទទួល​បាន​សន្តិភាព នៅ​កម្ពុជា​ និង​ត្រូវ​ការ​សន្និសីទ​ និង​កិច្ច​ប្រជុំ​ជា​ច្រើន​ផង​ដែរ​ ប៉ុន្តែ​នៅ​ទី​បំផុត ភាព​ជោគជ័យ គឺ​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩១ ហើយ​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម សីហនុ បាន​យាង​ត្រឡប់​មក​ប្រទេស​ជា​ទីស្រឡាញ់​របស់​ព្រះ​អង្គ​វិញ​។ ​បន្ទាប់​មក​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម​ សីហនុ បាន​ក្លាយ​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ជា​ថ្មី​។

ប្រជាជន​របស់​ព្រះ​អង្គ មិន​ដែល​បំភ្លេច​ព្រះ​អង្គ​នោះ​ទេ ហើយ​ខ្ញុំ​ប្រាកដ​ណាស់​ថា នឹង​មាន​ប្រជាជន​ជាច្រើន ចូលរួម​ពិធី​បុណ្យ​ព្រះ​បរមសព​របស់​ព្រះ​អង្គ។ ពីរ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​ការ​ថត​ភាពយន្ត​ឲ្យ​ទូរទស្សន៍​បារាំង​មួយ​ដែល​មាន​ ឈ្មោះ​ថា Nine Lives of Norodom Sihanouk។ មនុស្ស​ម្នាក់​ ក្នុង​ចំណោម​មនុស្ស​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​សម្ភាស គឺ​លោក ចក់ សារិ ​ដែល​ជា​មិត្ត​ចាស់ និង​ជា​អ្នក​ជា​ទីស្រឡាញ់​របស់​ខ្ញុំ ដែល​បាន​និយាយ​ថា​៖ «នៅ​ពេល​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម សីហនុ ​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ យើង​ទាំង​អស់​គ្នា ​រស់​នៅ​ដោយ​សន្តិភាព យើង​ទាំង​អស់​គ្នា មាន​ប្រាក់​កាស​គ្រប់គ្រាន់ និង​រស់​នៅ​ដោយ​សុភមង្គល»៕

រូបភាពដែលមិនអាចបំភ្លេចបានទាក់ទងនិងសម្តេចតា

កំណាព្យ

ជីវប្រវត្តិសង្ខេប

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s